Trucjes met tempeh + recept


2013-07-09 15.32.42

Tempeh is een beetje de underdog van de vegan ‘vleesvervangers’. Bijna iedereen kan wel uit de voeten met blokken tofu en stukken seitan, en koken met de ‘kipstukjes’ van de Vegetarische Slager gaat ook vrij gemakkelijk. Smijt het in een pan met wat groenten en een sausje of kruidenmix en je bent klaar. Het bereiden van een maaltijd met tempeh daarentegen vergt iets meer tijd, maar geloof mij het is het waard. In tegenstelling tot bijvoorbeeld tofu heeft tempeh namelijk een stevige structuur en is niet waterig.

En het is over het algemeen niet duur. Ook fijn lijkt mij zo.

Van tempeh kun je van alles maken, je kunt het in reepjes snijden en in een wokgerecht gebruiken of er een pitabroodje mee vullen. Of rol het in een wrap met guacamole. Als je het in plakjes snijd kun je er lekker (BBQ-) spiesjes van maken of op een broodje serveren als burger. En als je het fijn snijdt of verkruimeld kun je het gebruiken als gehakt. Bijvoorbeeld in een pastasaus of als vulling voor samosa’s.

Als je tempeh goed wil bereiden moet je zorgen dat het goed warm wordt en dat je er veel smaak aan geeft. Van zichzelf is tempeh namelijk niet zo lekker van smaak. Om eerlijk te zijn vind ik het naar lijm smaken. Met dit artikel wil ik een korte uitleg geven over twee makkelijke manieren om tempeh te ontdoen van zijn lijmsmaak en er een lekkernij van te maken. En natuurlijk krijgen jullie er ook een lekker receptje bij!

2013-07-09 18.58.52

Marineren
Tempeh heeft veel smaak nodig en de beste manier om dat voor elkaar te krijgen is om hem te marineren. Laat de tempeh een paar uur, of een nacht, in een lekkere marinade badderen en daarna kun je hem bakken, stoven of in de oven gooien.

Zelf marinade maken is heel erg makkelijk. Er zijn altijd een aantal basis ingrediënten voor een marinade en verder kun je volop variëren. Heb je zin in oosters? Gebruik wat gember en limoen bijvoorbeeld. Meer zin in Provençaals? Ga los met olijfolie en verse kruiden. Siked voor Teriyaki spiesjes? Meng sojasaus, rijstazijn en agave siroop voor een Teriyaki-marinade. En ga zo maar door. De basis ingrediënten die ik altijd in een marinade doe zijn; olie, sojasaus en knoflook. De olie functioneert als een soort ‘smaakdrager’ en zorgt ervoor dat kruiden en dergelijke goed in de tempeh kunnen trekken. Als olie gebruik is meestal zonnebloemolie, deze is vrij neutraal van smaak en daardoor de ideale smaakdrager.

Bij het maken van een marinade moet je ervoor zorgen dat je een mooie balans hebt tussen zout, zoet en zuur. Ik vind het zelf het lekkerst als alle drie die componenten erin zitten. Maar iedereen heeft zo zijn eigen voorkeur natuurlijk! Proef dus goed voordat je hem over de tempeh giet. Fijne smaakmakers zijn bijvoorbeeld, sap van citrusvruchten (limoen, citroen of sinaasappel), verse gember, citroengras, gembersiroop, agave siroop, sweet chilli saus, ketjap, en natuurlijk verse en gedroogde kruiden.

Hoe lang je de tempeh in de marinade laat zwemmen is afhankelijk van hoe grof je hem gesneden hebt. Grotere stukken kun je beter langer laten marineren dan kleine stukken. Uiteraard. Voor reepje en blokjes kun je uitgaan van een minimale marinade-duur van 2 uur. Dikkere plakken kun je het beste een hele nacht in de marinade laten liggen, maar na 3 a 4 uur zullen ze ook al behoorlijk  smaak hebben.

Je kunt niet alleen variëren met de smaken van je marinade, maar ook met de hoeveelheid. Als je veel marinade gebruikt, laat je de tempeh even uitlekken voordat je hem verder gaat bereiden. Maar als je minder marinade gebruikt, precies genoeg om de tempeh goed te bedekken, kun je hem met marinade en al in de pan gooien. Dit is vooral lekker als je een iets zoetere marinade hebt. Je tempeh wordt dan een beetje sticky en dat is erg smakelijk in een pitabroodje met knoflooksaus.

Met gemarineerde tempeh kun je eigenlijk alle kanten op. Bak het even in een pan, rooster het in de oven, stoof het in een lekkere saus of ovenschotel, of grill het (in spiesjes) op de BBQ.  Kortom genoeg redenen om meer tempeh te eten!

2013-07-09 15.55.20

Stomen

Geen zin om te marineren? Of geen tijd? Dan kun je ook je tempeh stomen. Dit is vooral handig als je de tempeh in kleine stukjes snijdt of het fijnhakt. Ikzelf stoom mijn tempeh als ik in een tempeh-Bolognese saus maak. Super lekker en snel klaar.  Fruit een uitje en een knoflookje in wat olijfolie, doe daar de fijne tempeh bij. Giet er dan een flinke scheut donkere sojasaus bij en ongeveer 200 ml water. Breng aan de kook, doe een deksel op de pan, zet het vuur weer lager en laat het zo’n vijf minuten stomen. Haal de deksel van de pan en laat nog even koken totdat al het vocht verdampt is.

Daarna kun je de tempeh gebruiken in een saus of gebruik het als vulling voor bladerdeeg pakketjes of vegan worstenbroodjes. Bijvoorbeeld. Er zijn nog veel meer manieren om  gestoomde tempeh te consumeren.

Dit was een hele boel theorie, en nu is het tijd om deze tempeh-kennis in praktijk te brengen. En als beloning voor de lezer die zich door mijn theoretische culinaire gewauwel heeft geworsteld: een recept voor mijn favoriete tempeh marinade én gerecht. Pitabroodjes met spicy BBQ tempeh met een frisse zelfgemaakte saus. GO TEMPEH!

2013-07-09 19.09.42

Spicy BBQ tempeh met yofu-limoen-munt-saus

Voor vier porties.

  • 1 blok tempeh
  • 4 (volkoren) pitabroodjes
  • Sla
  • Komkommer (in plakjes gesneden)
  • Tomaat (in plakjes gesneden)

Marinade:

  • 100 ml olie
  • 2 el sojasaus
  • 4 el ketchup
  • 3 tl cayennepeper
  • 2 tl liquid smoke*
  • 1 tl agave siroop
  • 1 el limoen of citroensap
  • 1el BBQ-saus (optioneel)

*liquid smoke kun je vaak halen bij keukenspeciaalzaken of bij American import storesIn Utrecht heb ik het gehaald op de Steenweg in een vage kruidenierszaak die ook veel Amerikaanse producten (Pop Tarts, Mountain Dew etc.) verkoopt. Als je geen liquid smoke kan vinden kun je ook extra BBQ-saus door de marinade doen.

2013-07-09 15.48.45

Yofu-limoen-munt-saus

  • 150 ml naturel sojayoghurt
  • 1 teentje knoflook (geperst)
  • sap van een halve limoen
  • 1 tl limoenrasp
  • 2 el verse munt (fijn gesneden)
  • zout
  • peper

Wat moet je doen?

  1. Snijd de tempeh in kleine reepjes en doe ze in een grote (oven-) schaal.
  2. Meng de ingrediënten voor de marinade. Als het goed is krijg je dan een vrij dikke marinade die een beetje zoet is. Giet deze over de tempeh, zorg dat de tempeh goed bedekt is. Hij mag niet zwemmen in de marinade! Later ga je namelijk de tempeh met marinade bakken.
  3. Bedekt de met tempeh gevulde schaal met plastic folie en zet het minstens twee uur in de koelkast.
  4. Haal de tempeh uit de koelkast en bak ze, zonder de marinade eraf te spoelen, gaar in een koekenpan totdat ze gaar zijn en lekker sticky.
  5.  Maak nu de yoghurtsaus door alle ingrediënten samen te voegen. Breng op smaak met zout en peper.
  6. Vul een pitabroodje met veel tempeh, groentjes en saus. En val aan!Ik maakte er nog zoete aardappelfrietjes bij. Deze maak je door een zoete aardappel in dunne frietjes te snijden en op een bakplaat te leggen met wat olie en zout eroverheen. Bak ze in de oven op 210 graden voor ongeveer een half uur.

Have a nice nomnom!

– Djoelia

Advertisements

One Comment Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s